zondag 10 april 2016

Vertaling van Bailando - Enrique Iglesias en amigos

'Favorieten' en 'lievelings-' zijn niks voor mij, maar móet ik een persoonlijk taaltop bepalen, dan staat het Nederlands op nummer één, slechts omdat ik alleen die taal het beste beheers, en op twee staat het Spaans. Heerlijke klanken, lekker doorzichtig spellingsysteem, mooie grammatica met weinig uitzonderingen. Zo jammer dus dat er een half in het Engels vertaalde versie van het Spaanse lied 'Bailando' is gekomen. (Ik weet, dit lied bestaat al twee jaar. Vergeef me.) In deze Spaans-Engelse codeswitching-versie is nauwelijks rekening gehouden met de originele lyrics, en wel op meerdere vlakken.


Ten eerste zijn de zinnen die naar het Engels omgezet zijn, vaak inhoudelijk totaal anders. Hadden de vertalers daar echt niks anders voor kunnen bedenken? Hier een voorbeeld. Eerst de Spaanse versie:
Con tu física y tu química también tu anatomía
La cerveza y el tequila y tu boca con la mía
Ya no puedo más (ya no puedo más)
Ya no puedo más (ya no puedo más)

dinsdag 22 maart 2016

Sorry voor wat ik heb neergepleurd!

Spijtbetuiging, of toch niet?

Ulaan Tsutgalan waterval
T.W.I.S.T., mijn studievereniging van Taalwetenschap, kondigde een open podium aan en een paar weken van tevoren vroeg een studiegenote mij om hulp. Ze had Justin Biebers Love Yourself vertaald in het Nederlands en wilde dat gaan zingen. Wilde ik haar begeleiden op gitaar? Sure! We bespraken een hoop, over wanneer we zouden oefenen, dat er een tweede stem bij kon, en opeens dacht ik: hé, maar wacht even! Pas geleden heb ik ook een nummer vertaald! Geronimo van Sheppard. Gewoon voor de lol. Kunnen we dat ook niet gaan spelen?

Zo kwam het dat we niet één, maar twee nummers à la Lekker Nederlands voorbereidden voor het open podium. Omdat ik mijn vertaling slechts één keer snel had neergepend, moest daar nog wel wat aan geschaafd worden. Zo veranderden we de uitroep 'Geronimo!' in 'van onderen!' en 'regen van de waterval' werd 'stortvloed van de waterval'. Tja, bij zo'n vertaling komt nog best wat kijken, want je kunt maar weinig letterlijk vertalen, omdat de klemtoon dan niet meer hetzelfde valt of doordat het niet meer rijmt. Soms doe je er dan goed aan iets heel anders op te schrijven, een ander voorbeeld, bijvoorbeeld, maar de strekking van de songtekst moet hetzelfde blijven. En laat die bij Geronimo nou niet zo voor de hand liggend zijn!

maandag 14 maart 2016

Met je #squad op Insta

Squad. Heel lang kende ik het alleen nog maar van dat nummer van Ali B en zo: Rampeneren. Dat nummer komt alweer uit 2006, trouwens! TIEN jaar geleden! In dat lied noemden ze hun namen en bleek dat de bekende rapper chillde met... de Partysquad.


Die naam van de rapgroep is dus ook waar ik aan terugdacht toen ik op Instagram het woord 'squad' voorbij zag komen. Het wordt gebruikt in de stoere praat van kinderen en tieners, degenen die het ook hebben over 'insta' en hierbij begrijpelijkerwijs het negatief geladen 'gram' achterwege laten. (Je verbaast je over het archaïsche lexicon van de jeugd!) Het liefst zetten ze er nog een hashtagje voor: #squad. Maar wat is dat eigenlijk, squad?

maandag 7 maart 2016

Recensie: Nachtlicht - Eefje de Visser

Met 'verrassing' kun je zowel 'puur onverwacht' als 'heel aangenaam' bedoelen. Het gloednieuwe muziekalbum van Eefje de Visser, dat ik als verjaardagsverrassing kreeg van een mede-Eefjefan, was het allebei! Het komt niet vaak voor dat je een cd krijgt die je niet specifiek hebt gevraagd en wel echt leuk vindt. Bij mij althans. Maar met Nachtlicht zat dat heel anders.

De gever wist dat ik het eerste album, De Koek, helemaal geweldig vond. Ondertussen had Eefje al een tweede album bij elkaar gezongen en begin dit jaar bracht Eefjes Platenmaatschappijtje het derde album op de markt. Aan de hand van dit album bespreek ik haar grandioze stijl. Komt -ie.

woensdag 24 februari 2016

Lezen om te leren

Als Nederlander in 2016 lees je op een dag van alles. Bij het wakker worden kijk je als eerste naar de cijfers van je digitale wekker. In de keuken registreer je de letters op het hagelslagpak, het melkpak en de broodzak. Zodra je buiten bent lees je reclameborden, namen van bedrijven en teksten op verkeersborden. Al deze dingen lees je - als je dat al bewust doet - niet per se voor je plezier, maar meer voor de noodzaak. Het zijn korte teksten die je snel aanwijzingen geven.

Maar als we het nu hebben over langere teksten, dan zien we dat die heel anders worden gebruikt. Neem nou een boek. Afhankelijk van je dagelijkse bezigheden - scholier, student, werkende - gebruik je boeken verschillend. Over het algemeen kun je een grove verdeling binnen het type boeken maken: leerboeken en plezierboeken. Met die eerste categorie bedoel ik zelfhulpboeken, studieboeken, schoolboeken, et cetera. Die tweede categorie bevatten dichtbundels, romans, stripboeken en ga zo verder, boeken die je voor je plezier leest. De aanwezigheid van die laatste categorie is nu heel normaal, maar dat is niet altijd zo geweest!

maandag 15 februari 2016

Ik hou van hout!

Pleidooi voor ‘hout’ als werkwoordsvorm



Niemand zegt dit: [ɪk ha͜ut fɑn ja͜u] (‘Ik houd van jou’). Het gaat me om die t-klank. Die laat iedereen gewoon weg bij een persoonsvorm in de eerste persoon enkelvoud (‘Ik hou van jou’), gebiedende wijs (‘Hou je vast!’), of tweede persoon enkelvoud met het onderwerp erna (‘Hou je van kokos?’). Ik begrijp dat wel, want de persoonsvorm in de derde persoon enkelvoud klinkt ook als [ha͜ut] en als je dus [ɪk ha͜ut] zegt, lijkt het net of je het vervoegen van Nederlandse werkwoorden niet onder de knie hebt. Je zegt ook niet ik vliegt of ik gaat’ of ‘ik loopt. Althans, in het Standaardnederlands! Logisch dus, dat we die t-klank ook niet schrijven.

donderdag 4 februari 2016

Hoe fout is 'groter dan jou'?


Ik zat deze video van het nummer 'Niemand weet wat er komt' uit de Nederlandse musical De Tweeling te beluisteren en ik schrok. Ik schrok twee keer! Eerst omdat ik een taalfout hoorde, vervolgens schrok ik nog harder omdat het helemaal geen taalfout was, en ik dat dus wel zo aan had gevoeld. Aaah! Het gaat me om de volgende zin:

donderdag 24 december 2015

De spelling van sjwa

“Maart, er vraagt hier iemand waarom je ‘jee u’ zegt en niet ‘jee ee’ - zeg maar. Waarom is dat eigenlijk?” Mijn zusje zat op de bank met haar telefoon in haar handen, het whatsapp-scherm in beeld, en keek me vragend aan. Ik moest eventjes bedenken wat ze bedoelde, wat de vraagsteller bedoelde. De gedachte dat veel mensen ervan uitgaan dat we zeggen wat we schrijven in plaats van dat we schrijven wat we zeggen hielp me hierbij. De klasgenoot van m’n zusje wilde weten waarom we voor het pronomen tweede persoon enkelvoud /jə/ zeggen en niet /je/. Waarschijnlijk met de gedachte: we schrijven toch een ‘e’?

donderdag 17 december 2015

Geiles Leben met feem veel geld


Vraag me niet hoe ik erbij kom, maar ik vind het een mix tussen dat liedje van Marco Borsato met zijn dochter en Are You With Me van Lost Frequencies. Ik heb het over het nummer van Glasperlenspiel dat vlak onder Adele al weken bovenin de Duitse muziekranglijsten staat: Geiles Leben. De band kan de queen nog net niet van haar troon stoten, maar dat zegt natuurlijk al genoeg: Glasperlenspiel heeft een hit neergezet. Ik heb het nummer nog maar één keer op de Nederlandse radio gehoord, maar ik weet zeker dat het vaker terug gaat komen. Maar wat zingen ze nou eigenlijk?

dinsdag 8 december 2015

Wim Daniëls is helemaal van de taal

"Meneer, mag ik met u op de foto?"
We gingen even in het licht staan. Mijn mobiel had ik aan Hanna gegeven, die de foto ging maken. Eigenlijk wilde ik een Daniëls-fie, maar dit was toch net iets beter. Toen Hanna klaar was, kwam snel de hoffotograaf van de Katwijkse bibliotheek foto's van Wim Daniëls en mij maken, misschien onder het mom: er waren zelfs groupies die met 'm op de foto wilden!

maandag 7 december 2015

Chocoladeletter R

"Wil d'r iemand een stukje witte chocoladeletter?" Het was zondag. We zaten in de auto, terug van een nachtje housewarming in het verre Zeeland.
"Het is de letter R, van Maarrrtje, en van Harrrmen. En van Annelies van Rrrijn."