De precisie van pepernoot

Naast paprikachips, borrelnootjes en bitterballen verschijnen ze steeds vaker op najaarsfeestjes die verder niks met Sinterklaas te maken hebben: pepernoten! Of moet ik ze kruidnoten noemen? Ik bedoel die veel bekendere halve speculaasbolletjes, niet die misvormde taaitaaibrokjes. (Sorry, zo bedoelde ik het niet.) Ingewikkeld zeg, die definitie van ‘pepernoot’. Zijn er nog mensen die de speculaasbolletjes ‘kruidnoten’ noemen? Ikzelf ga ze pas zo noemen als er een duidelijk onderscheid gemaakt moet worden. Bijvoorbeeld in de volgende situatie: er staan op tafel twee bakjes, één met pepernoten en één met kruidnoten en ik wil de halve speculaasbolletjes. Dan zou ik vragen: “Mag ik de kruidnoten?” Als ik juist de zachte pepernoten zou willen, dan zou ik toch waarschijnlijk wel moeten vragen: “Mag ik de pepernoten? DUS NIET DE KRUIDNOTEN!” Die laatste toevoeging lijkt me haast noodzakelijk, want iedereen denkt aan halve bolletjes bij het woord ‘pepernoot’.

Uitgeknepen oorschelp

"Pindakaas!" zei mijn broertje en ik zocht het woord op. Niks bijzonders aan de spelling natuurlijk, wel aan het meervoud, pindakazen. Bestaat dat? Maar goed, daar wil ik het nu niet over hebben. Mijn oog viel op een woord dat wat hoger op dezelfde bladzijde stond: pina colada. De naam van de Puerto Ricaanse kokos-ananascocktail heeft geen tilde (golfje) op de n! Ik dacht: huh, en keek op internet, want waar het Groene Boek vraagtekens plaatst, geeft internet uitroeptekens.

Wikipedia vertelde me dat het pina colada in het Nederlands is, maar dat het inderdaad mét tilde is in het Spaans: piña colada. Dat golfje hebben de Nederlandse spellingbepalers dus niet overgenomen. Nu heb ik wel niveau 10 voor Spaans bij Duolingo, maar ik wist niet wat de woordgroep nou letterlijk betekent. Ik zal je het antwoord geven: 'gezeefde ananas'. Het woord piña lijkt op het Engelse pineapple, wat hetzelfde betekent, en colada verwijst naar een handeling waarbij je drank van iets maakt, denk aan uitknijpen, zeven, persen. 

Het vreemde woordenboek

Ik haal de trompettas onder mijn stoel vandaan en begin het instrument uit te pakken. Het is de wekelijkse repetitieavond van het harmonieorkest. Opeens zie ik een hand een boekje neerzetten op de lessenaar voor me. De hand is van de klarinettiste die me dit weekend al haar aanwinsten in de categorie Literatuur heeft gedoneerd. Van Karel ende Elegast tot Mark Haddons The Curious Incident of the Dog in the Night-Time, ik mocht het allemaal hebben! Het boekje op m'n lessenaar zie ik als een toetje. De titel doet me grinniken, vreemde woordenboek. Zijn het de woorden die vreemd zijn of is het het boek? Ik pak het op en laat m'n linkerduim langs de vellen glijden. Terwijl ik me in een muffe kringloopwinkel waan, vliegen duizenden vetgedrukte woorden voorbij, allemaal moeilijk, onbekend of - zoals in de titel - vreemd. Welk woord zal ik opzoeken?

"Wat vind jij het vreemdste Nederlandse woord?"

Neder-L: Een kloek Groen Boek

Neder-L: Een kloek Groen Boek: “Een kloek boek! Handzaam en in een mooi formaat” was het verse oordeel van de eerste bezitster van het nieuwe Groene Boekje, minister Jet Bussemaker (zonder tussen-n). Nadat afgelopen dinsdag de nieuwe Dikke Van Dale was verschenen, was het nu de beurt aan het Groene Boekje, heel toepasselijk in de Week van het Nederlands. De aanwezigen in het Spaansche Hof in Den Haag luisterden aandachtig naar de overduidelijk vooraf ingestudeerde woorden.