Spelling als medicijn tegen taalverandering?

Bedankjes voor de deelnemende kinderen

In veel gebieden van het Nederlands gaat de z steeds meer als de s klinken en de v als de f. “Ik heb de son sien sakken in de see”, is een stereotype uiting van een Amsterdammer. Het verschil tussen de s en z en tussen de f en de v is wel eens groter geweest. In het zuiden van het land is dat verschil nog het meest aanwezig. Daar vind je ook nog een onderscheid tussen de (geschreven) ch en g. In Zuid-Holland, waar ik woon, is er zo goed als geen verschil meer tussen die klanken. Maar je schrijft ze dus nog wel anders! Over deze klankverandering wilde ik meer te weten komen. Sterker nog: hier wilde ik het scriptieonderzoek voor mijn master Taalwetenschappen over gaan doen.

Ik ging op onderzoek uit om te weten te komen hoe Zuid-Hollandse kinderen deze wrijfklanken precies aanleren. Hierbij wilde ik antwoord op de volgende vragen. Maken de kinderen überhaupt wel een onderscheid tussen de korte variant (v, z, g) en de lange variant (f, s, ch)? Zo ja, op welke leeftijden doen ze dat? En speelt de klankomgeving eigenlijk nog een rol?

Waarom zeggen slapers zzz?

In stripboeken staat bij slapende mensen altijd zzzz. Waarom? Zo klink je toch helemaal niet als je slaapt? Ik ging eens op onderzoek uit en eigenlijk is het antwoord best wel logisch.

Bron: www.studiodegarnaal.nl

Tongen verven bij fonetiek

Ik zit op een stoel in het fonetisch lab met een schort om van dun doorzichtig plastic. Mijn mond moet helemaal schoon zijn. De laatste speekselrestjes slik ik door en ik doe wat me te wachten staat: ik steek m’n tong uit. Een klasgenoot pakt een penseel en schildert mijn tong zwart met zojuist vervaardigde houtskoolverf. Dit is geen grap. Dit is geen marteling. Dit is fonetiek.

De stemloze h van Nielson en Valentina

Klik voor bronnen originele foto's: Nielson en Valentina Elèni

Tijdens mijn eerste les fonetiek vier jaar geleden, leerde ik dat de Nederlandse h stemhebbend is, in tegenstelling tot de stemloze Engelse h. Dat had ik me nooit gerealiseerd, maar ik kon het beamen! Test het maar eens: spreek eerst 'help' uit in het Nederlands en dan in het Engels. Het enige verschil zit 'm in de uitspraak van de h. In de Nederlandse versie beginnen je stembanden al een beetje te trillen tijdens de h en in het Engels klinkt de h als kaal geblaas (overdreven gezegd).