De precisie van pepernoot

Naast paprikachips, borrelnootjes en bitterballen verschijnen ze steeds vaker op najaarsfeestjes die verder niks met Sinterklaas te maken hebben: pepernoten! Of moet ik ze kruidnoten noemen? Ik bedoel die veel bekendere halve speculaasbolletjes, niet die misvormde taaitaaibrokjes. (Sorry, zo bedoelde ik het niet.) Ingewikkeld zeg, die definitie van ‘pepernoot’. Zijn er nog mensen die de speculaasbolletjes ‘kruidnoten’ noemen? Ikzelf ga ze pas zo noemen als er een duidelijk onderscheid gemaakt moet worden. Bijvoorbeeld in de volgende situatie: er staan op tafel twee bakjes, één met pepernoten en één met kruidnoten en ik wil de halve speculaasbolletjes. Dan zou ik vragen: “Mag ik de kruidnoten?” Als ik juist de zachte pepernoten zou willen, dan zou ik toch waarschijnlijk wel moeten vragen: “Mag ik de pepernoten? DUS NIET DE KRUIDNOTEN!” Die laatste toevoeging lijkt me haast noodzakelijk, want iedereen denkt aan halve bolletjes bij het woord ‘pepernoot’.

De inhoud van 10 000 luchtballonnen

Songtekstanalyse van de nieuwe K3-hit

Het nieuwe liedje van de nieuwe K3 al gehoord? En waar gaat het over? Over ballonnen, tienduizend om precies te zijn, een boodschap op een brief en vrede. Dat in ieder geval, maar er zit veel meer in de tekst!

Uitgeknepen oorschelp

"Pindakaas!" zei mijn broertje en ik zocht het woord op. Niks bijzonders aan de spelling natuurlijk, wel aan het meervoud, pindakazen. Bestaat dat? Maar goed, daar wil ik het nu niet over hebben. Mijn oog viel op een woord dat wat hoger op dezelfde bladzijde stond: pina colada. De naam van de Puerto Ricaanse kokos-ananascocktail heeft geen tilde (golfje) op de n! Ik dacht: huh, en keek op internet, want waar het Groene Boek vraagtekens plaatst, geeft internet uitroeptekens.

Wikipedia vertelde me dat het pina colada in het Nederlands is, maar dat het inderdaad mét tilde is in het Spaans: piña colada. Dat golfje hebben de Nederlandse spellingbepalers dus niet overgenomen. Nu heb ik wel niveau 10 voor Spaans bij Duolingo, maar ik wist niet wat de woordgroep nou letterlijk betekent. Ik zal je het antwoord geven: 'gezeefde ananas'. Het woord piña lijkt op het Engelse pineapple, wat hetzelfde betekent, en colada verwijst naar een handeling waarbij je drank van iets maakt, denk aan uitknijpen, zeven, persen. 

Leger is voller dan leeg

Hou je vast. Dit wordt ingewikkeld.

Ik ging zaterdag de plee schrobben. (Mijn moeder vindt het maar raar dat ik het zo noem. Het klinkt volgens haar heel vies, alsof ik aangekoekte resten van de bril af moet boenen, terwijl onze wc's eigenlijk altijd redelijk schoon zijn. (Omdat ik elke week de plee schrob.) Maar zelf vind ik het wel leuk klinken, plee schrobben. "Het zal wel iets studentikoos zijn", zei mijn moeder, maar dat is niet zo.) Ik had hiervoor natuurlijk allesreiniger nodig en er waren twee flessen, één met een groene vloeistof en één met een groen-blauwe. Elke week neem ik weer een ander, maar eigenlijk is het handiger als ik er eerst één opmaak, zodat er weer wat ruimte vrijkomt in het schoonmaakspullenkastje. Ik besloot de fles te kiezen waar het minste in zat, maar dat was niet zo makkelijk. Ze waren namelijk beide ongeveer even vol en de vormen van de flessen waren ook nog eens heel anders, dus liep ik de woonkamer in om mijn ouders plus broertje om raad te vragen. Toen gebeurde het!

Het vreemde woordenboek

Ik haal de trompettas onder mijn stoel vandaan en begin het instrument uit te pakken. Het is de wekelijkse repetitieavond van het harmonieorkest. Opeens zie ik een hand een boekje neerzetten op de lessenaar voor me. De hand is van de klarinettiste die me dit weekend al haar aanwinsten in de categorie Literatuur heeft gedoneerd. Van Karel ende Elegast tot Mark Haddons The Curious Incident of the Dog in the Night-Time, ik mocht het allemaal hebben! Het boekje op m'n lessenaar zie ik als een toetje. De titel doet me grinniken, vreemde woordenboek. Zijn het de woorden die vreemd zijn of is het het boek? Ik pak het op en laat m'n linkerduim langs de vellen glijden. Terwijl ik me in een muffe kringloopwinkel waan, vliegen duizenden vetgedrukte woorden voorbij, allemaal moeilijk, onbekend of - zoals in de titel - vreemd. Welk woord zal ik opzoeken?

"Wat vind jij het vreemdste Nederlandse woord?"

Neder-L: Een kloek Groen Boek

Neder-L: Een kloek Groen Boek: “Een kloek boek! Handzaam en in een mooi formaat” was het verse oordeel van de eerste bezitster van het nieuwe Groene Boekje, minister Jet Bussemaker (zonder tussen-n). Nadat afgelopen dinsdag de nieuwe Dikke Van Dale was verschenen, was het nu de beurt aan het Groene Boekje, heel toepasselijk in de Week van het Nederlands. De aanwezigen in het Spaansche Hof in Den Haag luisterden aandachtig naar de overduidelijk vooraf ingestudeerde woorden.

Twistblog: Brussel, brillen en bekeerden

Een rapworkshop op Drongo

Had ik m’n ogen dicht, dan waande ik me in een gymzaalkleedkamer. Maar ik had ze open en zag donkere kleding, sneakers, petjes. Het was de rapworkshop in de Yellow Room die drie kwartier te laat begon. Naast mij waren er zes andere deelnemers. De gasten van Stikstof waren hierdoor net niet in de meerderheid. Stikstof, ik had er nog nooit van gehoord. Gelukkig stelden ze zich voor: een rapgroep uit Brussel. Ook wij kwamen aan de beurt. Je naam was niet genoeg, je moest ook vertellen wat je met rap had. De drie zwarte petjes rechts naast me waren “bekeerd”. Okeej. En ik? “Eehh, ik studeer Nederlands? En ja, ik vind het wel bijzonder hoe rappers zo snel kunnen improviseren en met rijmwoorden kunnen komen en zo… ja.” De drie vrouwen links van me waren netjes geklede docentes Nederlands die aan het bijscholen waren, ieder van hen had geverfd haar, make-up en een designbril. Hun doel was om “dichter bij hun leerlingen te komen”. (Ze waren het type veertiger waarvan je niet wilt dat ze chill, doekoe en dissen zeggen.) Het contrast was oogverblindend. Laten we beginnen. Lees meer

Fotograaf: Henk Rougoor

Twistblog: Vaarwel, Vier Musketiers

“Zo, nu zit ik met twee masters aan tafel!” Ik was gaan Bagels & Beansen met mijn studiegenoten, oud-studiegenoten eigenlijk al een tijdje. In het eerste jaar Taalwetenschap ontmoetten we elkaar en het was met hén dat ik de lunchzaak had ontdekt, ergens tussen wat colleges door. Ook toen we onze bachelor hadden gehaald (allemaal tegelijk) zochten we de Bagels & Beans op om het te vieren. Eentje nam altijd een bagel oude kaas en een ander nam altijd gekke sapjes. Lees meer

Neder-L: Zó niet cool

Neder-L: Zó niet cool: door Maartje Lindhout Af en toe hoor ik het iemand zeggen, soms ben ik dat zelf: Dat is echt zó niet aardig, zó niet cool, zó niet leuk. ...

Recensie: Ei - Anna Drijver

Het boek is “Voor haar”. Ja, lekker vaag, dacht ik, en begon te lezen. Bij een tweede boek van dezelfde auteur heb je altijd bepaalde verwachtingen. Je blijft vond ik heel goed voor een schrijfster die ‘slechts’ actrice was. De motieven waren zalig: pannenkoeken, vriendengroep, Nederlands studeren. Ik vond dat Anna Drijver met gevoel schreef, of in ieder geval dat ze heel goed een gevoel over kon brengen. Het gaat me met name om het ik-weet-het-niet-meer-het-maakt-allemaal-niet-meer-uit-help-ik-kan-het-niet-meer-aan-ik-ga-nu-weg-doei-gevoel. En de hoofdpersoon mag dat gevoel hebben, want ze heeft een goede reden. Het kraakheldere overbrengen van dit gevoel was ik vóór Je blijft nooit eerder tegengekomen in een boek. Erna weer wel, namelijk in Ei.

Gênante gebruikersnamen op social media

Hoewel er op alle sociale media wel voornaamachternaam-gevallen voorkomen, is er toch wel wat variatie. Dit komt natuurlijk ook door de wisselende mogelijkheid aan leestekens. Hoe noem jij jezelf op Instagram? En hoe op Twitter? Wat was jouw eerste e-mailadres?

Op Facebook heb je niet echt een nickname en heet iedereen zoals hij of zij in het dagelijks leven heet: Voornaam Achternaam. Natuurlijk zijn er hipsters die zich anders noemen, maar dat zijn uitzonderingen. De zakelijke namen hebben volgens mij met name te maken met het feit dat bijna iedereen wel Facebook heeft en je dus zo ‘echt’ mogelijk moet overkomen en zo goed mogelijk vindbaar moet zijn. Ook speelt het aanmeldformulier een belangrijke rol. Hier moet je namelijk je voornaam en achternaam op geven. Dan ga je geen gebruikersnaam bedenken. Nee, voor de échte gebruikersnamen moeten we bij andere sociale media zijn.

Recensie: Gelukkige slaven - Tom Lanoye

[lɑnwa:], zo spreek je zijn naam uit. Op z’n Frans, niet vreemd voor een Vlaamse auteur. Ik wist het eigenlijk pas nadat ik de kaft van één van zijn eerdere boeken had gezien. Daarop stond de uitspraak namelijk in fonetisch schrift, iets waar een taalwetenschapper verzot op is. Maar stiekem… Stiekem denk ik nog steeds ‘lanojje’ als ik zijn naam moet schrijven.

Gelukkige slaven, de titel klink goed doordacht, als een romantitel van Arthur Japin. Ik moet zeggen dat ik na het dichtklappen van het boek nog steeds niet helemaal snapte waarom Lanoye deze titel heeft gekozen. ‘Gelukkige lijken’ was duidelijker verwijzend geweest, maar dat dekt de lading niet helemaal, want de twee gelukkige lijken in het boek zijn niet waar het allemaal om draait.